Streefcijfers
Ons College van Bestuur (CvB) heeft vanaf 2007 actief beleid gevoerd om meer vrouwen in de top te krijgen. We hielden de landelijke streefcijfers voor universiteiten aan. Al snel werd duidelijk dat de streefcijfers niet goed werden gehaald. Het feit dat we veel technische faculteiten hebben speelt hierin een rol.  Het beleid is geactualiseerd waarbij expliciet ruimte is gemaakt voor elke faculteit om eigen streefcijfers te hanteren. En er is actieve steun en monitoring door de top, naast een breed scala aan maatregelen. Dat werkt beter, zo ervaren wij.. Bij de start van de tellingen in 2008 haalden we 6% vrouwen in de top. Het streven voor 2014 is 13%. Bij de laatste telling in mei 2011 komen we uit op 10%. De Universiteit Twente is dus zeer goed op weg om haar streefcijfers te gaan halen.

Succesfactoren
De monitoring door het CvB en de visitaties door een eigen Ambassadeursnetwerk Diversiteit, beschouwen we als succesfactoren in ons diversiteitsbeleid. Het CvB geeft sturing en bekijkt twee keer per jaar de vorderingen van de faculteiten en bedrijfseenheden als het gaat om hun streefcijfers voor diversiteit. Die zijn als KPI’s opgenomen. Daarnaast hebben we een eigen actief ambassadeursnetwerk van hoogleraren en leidinggevende die twee keer per jaar alle decanen bezoeken en met hen spreken over het inhoud geven aan diversiteitsbeleid. Het concept is gebaseerd op het (voormalige) ambassadeursnetwerk van Opportunity in Bedrijf. Gezien de samenstelling van dit gezaghebbende netwerk is de aanvankelijk soms wat ‘lacherige’ ontvangst van het beleid veranderd: het ambassadeursnetwerk is een meer dan serieuze gesprekspartner over een meer dan serieus onderwerp. Bij de uitwisseling ligt de focus vooral op wat werkt: good practices en tips.

Transparantie in bevorderingsbeleid
Het ambassadeursnetwerk adviseert ook ons CvB, onder andere over transparantie in bevorderingenbeleid en de criteria die hierbij van toepassing zijn en bijvoorbeeld subsidies die loopbanen kunnen versnellen. We merken overigens dat dit beleid vooral goed werkt voor wetenschappers. Het carrièrepad is daar duidelijker: van UD (universitair docent) naar UHD (Universitair hoofd docent) naar hoogleraar. Bij onze ondersteunende diensten is het carrièrepad diffuser. De kunst is om juist ook hier de transparantie aan te brengen in beoordelen en bevorderen.

De inzet van het CvB en het ambassadeursnetwerk is heel waardevol, maar zeker niet de enige activiteit als het gaat om het bevorderen van de diversiteit m/v binnen de Universiteit Twente.

Speerpunten beleid
Monique geeft aan dat er 3 belangrijke onderdelen zijn van het beleid:
1. Individueel beleid gericht op de professionalisering van vrouwen (bijvoorbeeld de leergang ‘Geef leiding aan je loopbaan’)
2. Beleid rond werving & selectie, transparantie in bevorderingscriteria, genderneutraal talentmanagement (structureel beleid)
3. Gender Awareness (cultureel): werken aan zichtbaarheid van rolmodellen, bevorderen van awareness bij leidinggevenden op alle niveaus

Leiding geven aan je eigen loopbaan
We zijn samen met Opportunity Advies onlangs gestart aan de 4e leergang ‘ Geef leiding aan je loopbaan’. Enkele intensieve trainingsdagen die worden afgewisseld met een-op-een coaching vanuit Opportunity Advies. Ik zie deelneemsters eigenlijk altijd starten vanuit het idee: ‘ ik wil aan mijn carrière werken en beoordeeld worden op mijn kwaliteiten’. In de loop van het programma ontdekken deelnemers dat er wel degelijk gendermechanismen werkzaam zijn op de werkvloer en dat sommige ervaren obstakels dus niet liggen aan individuele gebreken. Inzicht in de werking van deze mechanismen helpt de vrouwen om door te gaan met hun carrière, strategisch te handelen en vooral zelf meer sturing te geven aan hun loopbaan. Kortom: leiding geven aan je eigen loopbaan.

Expliciete wervingstrajecten
Deze leergang heeft, samen met de mentoringprogramma’s en subsidies, positieve effecten. In 2012 starten wij voor de derde keer met de zogenaamde ‘Tenure Tracks’. Deze (inter)nationale werving voor loopbaantrajecten richting een UHD- en hoogleraarschap heeft expliciet extra vacatureruimte gemaakt voor vrouwen. Ons programma UTWIST3 (University Twente-Women in Science & Technology Tenure Track) leidt binnen 10 tot 12 jaar tot een hoogleraarschap. Interessant is vaak de discussie op de werkvloer: bij navraag of er vrouwen zijn voor dergelijke trajecten horen we: ‘we willen wel, maar ze zijn er niet’. Nu we de werving expliciteren, zien we dat de vrouwen er dus wél zijn. Je moet er alleen moeite voor doen door te leren om anders te kijken naar de werving voor een dergelijk traject.

Een compleet palet maatregelen
We zijn er van doordrongen dat we juist op al deze vlakken aan de slag moeten zijn en blijven. Het helpt enorm om een intern ambassadeursnetwerk of prestigieuze commissie te hebben die zorg draagt voor monitoring. Je zorgt er dan voor dat het thema levend blijft, dat er gesprekken worden gevoerd. Dit gaat veel verder dan sec sturen op cijfers. Maar vanzelfsprekend heeft samenhangend beleid veel meer effect dan losse acties. Mijn tip aan andere organisaties is dan ook: zorg dat je verschillende aanvliegroutes benut en zorg voor steun uit en van de top. Een samenhangend palet maatregelen werkt versterkend.

Voor ons ligt nu de uitdaging erin om het beleid bij veel meer leidinggevenden op de agenda te krijgen; zichtbaarheid op alle niveaus te creëren. Dat pad gaan we met vertrouwen tegemoet!

Het bericht Universiteit Twente geeft sturing aan diversiteitsbeleid verscheen eerst op Opportunity.

‘Er bleken maar weinig militairen te zijn die écht iets konden vertellen over de gesteldheid van vrouwen in Afghanistan. Behalve dat ze zouden worden onderdrukt,’ begint Van den Heuvel. Als genderadviseur was het aan haar de taak om het genderperspectief in de missie te brengen.

Weerstand
Om dit te verwezenlijken ging ze in gesprek met de lokale vrouwen, hun organisaties en andere belanghebbende partijen. ‘Mijn komst werd in het begin niet door alle militairen begrepen. Soms stuitte ik op weerstand. Het land zou nog niet toe zijn aan vrouwenparticipatie.’

‘Maar als ik dan begon uit te leggen dat je als leger meer bereikt wanneer je de héle bevolking bij je bedoelingen betrekt en niet alleen de mannen, dan kreeg ik alle medewerking. De vrouwen in Kabul waren daarentegen ontzettend blij dat ze eindelijk een officieel contactpersoon hadden,’ zegt Van den Heuvel.

Wederopbouw
Na de val van het Taliban-bewind is een generatie vrouwen opgestaan die zich in dienst stelt van de wederopbouw van hun land. ‘Dit zijn de vrouwen die zijn opgeleid, vaak Engels spreken en heel graag willen werken. Uit deze groep is bijvoorbeeld de Afghan Women Business Federation afkomstig die ondersteuning biedt voor duizenden lokale ondernemers, met name vrouwen maar ook mannen.’

‘Door oog te hebben voor dergelijke genderissues hebben vrouwen hun eigen handel kunnen opzetten. Ze maken binnenshuis hele mooie sieraden, souveniers of kleding. Zo heb ik gezorgd voor een vrouwenmarkt op ons kampterrein. Voor mij was het daarbij van groot belang om ook déze vrouwen te laten zien en daarmee een ander geluid af te geven.

Dat was zo’n succes dat ik meteen een verzoek heb ingediend om ze een vaste showroom te geven op het kamp, zodat deze vrouwen permanent hun producten kunnen verkopen,’ aldus Van den Heuvel.

Bescherming
In het verleden is het contact tussen de gestationeerde militairen en de Afghaanse vrouwen vaak uitgebleven, omdat zij volgens Van den Heuvel onvoldoende kennis hebben van de verschillen tussen mannen en vrouwen. Daarbij heerst er angst om fouten te maken, wordt gedacht dat dit contact niet wenselijk is of dat vrouwen beschermd moeten worden door ze uit de weg te gaan.

Van den Heuvel heeft hierin een duidelijk standpunt: ‘Dit laat zien waarom gender awareness zo belangrijk is tijdens militaire operaties, want als vrouwen in Kabul zelf aangeven ons een hand te willen reiken, wie zijn wij dan om dat in twijfel te trekken en daarmee te beslissen over hun veiligheid? Wij moeten niet voor hen gaan denken, dat doen we ook niet voor de Afghaanse mannen.’

NGO’s
Behalve marktkoopwaar zijn de non-gouvernementele organisaties (NGO’s) van Afghaanse vrouwen ook gericht op familierecht of zogenaamde women shelters, die vergelijkbaar zijn met de Nederlandse Blijf-van-mijn-lijf-huizen. Hierin worden vaak weduwen of verkrachte vrouwen opgevangen.

Van den Heuvel: ‘Als ik met andere militairen praat over de veiligheidssituatie in Afghanistan en hoe we deze kunnen verbeteren, stel ik altijd de vraag of ze, naast de mannen, ook hun oor te luister hebben gelegd bij de vrouwen. Natuurlijk zijn de vrouwen in Afghanistan lastiger te bereiken dan de mannen. Daarom is het zo belangrijk om in de missiegebieden militaire vrouwen te hebben die dit soort contacten kunnen leggen,’ legt Van den Heuvel uit.  

Invloed
Lokale vrouwen zijn tenslotte ook de vrouw of familie van de Taliban-strijders en de moeders van de opgroeiende jongens die later voor een moeilijke keuze staan. ‘Hun invloed binnen het gezin moeten we niet onderschatten. Daarbij verschilt hun zeggenschap weinig met zoals we die in het Westen kennen.

Ik geloof dan ook heilig dat vrouwen, waar ook ter wereld, in staat zijn om vredesprocessen te versnellen. In Kabul heb ik geleerd dat deze wijze en sterke vrouwen een andere kijk hebben op de problemen die in hun land moeten worden opgelost.

Zij kiezen daarin niet voor geweld, maar zullen net zo lang aan tafel blijven onderhandelen totdat geen sprake meer is van een impasse,’ betoogt Van den Heuvel.

Onderwijssysteem
‘Door mijn functie als genderadviseur heb ik een andere kijk op de wereld gekregen. Op het gebied van vrouwenemancipatie valt nog zo ontzettend veel te behalen. Ook binnen Defensie, ondanks dat we al jaren een actief genderbeleid voeren.

Daarom wil ik mij de komende tijd hard maken om gender nog meer te integreren in ons onderwijssyteem. Bovendien vind ik het van groot belang om meer samen te werken met andere partijen tijdens uitzendingen, want met vereende krachten bereiken we meer,’ aldus Van den Heuvel.

LTZ Ella van den Heuvel zal in november 2010 haar functie als genderadviseur overdragen aan een collega binnen het ministerie van Defensie.

Lees hier meer over het Opportunity-lidmaatschap van het ministerie van Defensie.

Auteur: Valeska Hovener

Het bericht Van den Heuvel: ‘Vrouwen kunnen vredesprocessen versnellen’ verscheen eerst op Opportunity.

“Een mooi voorbeeld daarvan is de houding van sommige partners bij een zwangerschap van medewerkers. Ze ‘denken’ voor deze vrouwen en hebben een beschermende houding wanneer zij lange dagen draaien.

In één van de trainingen kwam naar voren dat dit gedrag in de perceptie van vrouwen soms als betuttelend wordt ervaren. De partners reageerden daar verbaasd op, maar denken er vervolgens over na én willen ervan leren.

In een volgend stadium zullen we ons gaan richten op een meer levensfasegericht carrièrebeleid,” aldus Van Andel.

Terug naar overzicht Good Practices

Het bericht Gender awareness bij Clifford Chance verscheen eerst op Opportunity.