|
Promotie Jia: Karakter manager van invloed op
bedrijfsresultaat
Vrouwelijke managers rapporteren
eerlijker dan mannelijke collega's
De boekhoudschandalen, torenhoge bonussen en mogelijk frauduleus
handelen van managers staan volop in de belangstelling. Nog niet eerder is
onderzocht wat de rol van de persoonlijkheid van een manager bij het
afleggen van financiële verantwoordelijkheid is. Yuping Jia, onderzoekster
van de Universiteit van Tilburg, kwam tot de conclusie dat karaktertrekken
als eerlijkheid, ambitie, en ook de sociale omgeving van managers een grote
rol spelen bij de getrouwheid van de rapportage over de bedrijfsresultaten.
Jia vond dat vrouwelijke managers eerlijker zijn dan mannen en dat als
collega's eerlijk rapporteren andere managers dat ook doen.
Voor haar proefschrift onderwierp Jia economiestudenten, mogelijke
toekomstige managers, aan een experiment om de kwaliteit van de financiële
verslaggeving te onderzoeken op het gebied van getrouwheid. Daaruit blijkt
dat een aantal factoren van invloed is op de eerlijkheid waarmee managers
hun resultaten rapporteren. De eerste is een prestatiebonus (beloning
afhankelijk van goed resultaat). De tweede factor is het gedrag van andere
managers in het bedrijf, oftewel de sociale omgeving. Tenslotte speelt de
persoonlijkheid van de manager zelf een rol: is hij prosociaal (houdt hij
rekening met anderen) of is hij juist meer op zichzelf gericht: 'pro-zelf'.
Allereerst is er een direct verband tussen het uitloven van hoge
prestatiebonussen en minder eerlijke rapportage door managers. Zij kunnen
hun beloning vergroten door de prestatie-indicatoren voor de bonussen te
manipuleren. Maar als managers zien dat collega's hun resultaten getrouw
rapporteren, dan zijn zij meer geneigd dat zelf ook te doen. Dat duidt erop
dat eerlijke collega's een belangrijk middel kunnen zijn om de
betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving te verbeteren.
De mate waarin een manager vatbaar is voor beïnvloeding door collega's
hangt af van zijn type, dat Jia vaststelde aan de hand van twee criteria:
gerichtheid op sociale waarden en geslacht. Op basis van hun scores voor
gerichtheid op sociale waarden zijn de managers onderverdeeld in twee
groepen: pro-zelf en prosociaal. De eerste groep vindt vooral de eigen
beloning belangrijk, terwijl de prosociale groep ook oog heeft voor het
welzijn van anderen. Uit het onderzoek blijkt dat prosociale managers
altijd getrouwer rapporteren dan pro-zelf managers. Vrouwelijke managers
rapporteren eerlijker rapporten bij een systeem met hoge prestatiebonussen
(dat betekent in de onderzoeksopzet dat ze de helft van de bedrijfswinst
als prestatiebonus krijgen uitgekeerd) dan mannen.
Raden van Commissaren moeten bij selectie topbestuurders letten
op normbesef
Jia paste haar bevindingen toe op bestaande kennis over manipulerende
managers. Oneerlijk persoonlijk gedrag van managers heeft ook gevolgen voor
de financiële verslaggeving van bedrijven. De financiële verantwoording en
rapportage van managers die van zelfverrijking beschuldigd waren, scoren
laag op diverse erkende kwaliteitsindicatoren. Zo wordt bij deze bedrijven
minder vaak winstegalisatie toegepast, wat doorgaans een teken is van
geringe kwaliteit. Ook rapporteren deze managers hun resultaten vaak niet
tijdig. Zo vindt bij deze bedrijven meer winststuring plaats, waardoor
aandeelhouders kunnen worden misleid.
Het is daarom van groot belang dat bij de selectie en het aanstellen en van
topbestuurders normbesef een vooraanstaande rol moet spelen, stelt Jia.
Leden van de Raad van Commissarissen dienen ervoor te waken dat in een
onderneming een cultuur ontstaat waarin de hand lichten met regels wordt
geaccepteerd of anderszins onethisch gedrag in enige vorm wordt gedoogd.
Vooral indien topbestuurders beloond worden met optiepakketten of bonussen
is een rechte rug onmisbaar.
Yuping Jia (1976) studeerde accounting aan de Henan
Universiteit in China en behaalde haar MA in Accounting aan het Center
Research Institute van de UvT. Ze is verbonden aan de Mannheim Universiteit
als onderzoeker.
Noot voor de pers
Yuping Jia verdedigt haar proefschrift op dinsdag 16 december om
16.15 uur in de aula van de Universiteit van Tilburg, Warandelaan 2. Titel proefschrift: Essays on the Role of
Managerial Type in Financial Reporting. Promotores:
Prof. dr. Laurence van Lent en dr. E. Cardinaels. Journalisten kunnen een
exemplaar van het proefschrift opvragen bij de Afdeling Communicatie &
Marketing van de UvT, tel 013 - 466 2000, e-mail: persberichtuvt@uvt.nl. Yuping Jia
is bereikbaar per e-mail: Yjia@mail.uni-mannheim.de,
tel 00 49 621 181 2277. Meer persberichten van de UvT zijn te vinden op www.uvt.nl/persberichten.
Top
|
