Opportunity in Bedrijf en Opportunity Advies

Kameraadschap in het old boys network is belangrijker dan competenties

Pauline van der Meer Mohr, tot april van dit jaar  hoofd human resources bij ABN Amro, wist niet wat ze meemaakte toen ze de overstap maakte van het bedrijfsleven – Shell, TNT – naar de bancaire wereld. ‘Ik was gewend om breder te kijken, naar de ontwikkeling van werknemers en hun talenten. Maar bij ABN Amro was men vooral geïnteresseerd in de beloning.

Van der Meer Mohr – nu partner bij adviesbureau Amstelbridge en onder meer commissaris bij chipfabrikant ASML, behoort tot de de vrouwelijke crème de la crème van zakelijk Nederland die de kredietcrisis hét moment vindt om het glazen plafond aan diggelen te slaan.  ‘Als niet nu, wanneer dan wel?’, is de gedachtegang. In oktober al deden ze –  samen met tientallen topmannen – door middel van twee paginagrote advertenties een oproep aan Wouter Bos voor meer diversiteit in de bancaire top. Want de minister van Financiën gaat over de felbegeerde  benoeming van commissariaten en bestuursfuncties bij de in problemen gekomen financiële instellingen. Hij  kan dus met gemak de man-vrouw-balans in één keer herstellen, is de redenering.

Daarom ook voeren enkele vrouwelijke toppers nu al weken achter de schermen topoverleg. Ze vinden hun bemoeienis hoognodig. ‘Want wat bleek: tot onze ontsteltenis heeft  het ministerie een batterij mensen om advies gevraagd, onder wie geen enkele vrouw’, aldus Van der Meer Mohr.
Straks krijgen we weer alleen de bekende old boys op de vrijgekomen plekken, was de gedachte die  meteen door haar hoofd schoot.  Daarop besloot ze samen met  Bercan Günel  van Woman Capital  zichzelf  en een aantal andere hooggeplaatste vrouwen uit de bankwereld maar uit te nodigen voor een kopje koffie met de ministeriële top. ‘Toen we het ministerie belden, kregen we de reactie: oh, zijn jullie er ook nog? Ze hebben ons toen welwillend aangehoord. En we hebben op het bureau van minister Bos een lijstje achtergelaten met geschikte kandidaten voor de functie van commissaris of bestuurder.’

Op die lijst staan zo’n 25 namen, maar welke? Dat wil niemand zeggen. Er openlijk over praten willen velen ook al niet: ze vrezen het imago van zeurfeminist en zijn bang dat ze worden overgeslagen als ze expliciet om een topfunctie vragen. Maar wie een beetje speurt naar succesvolle vrouwen in de financiële wereld, stuit meteen op de namen van onder meer Monika Milz (directeur MKB Rabobank), Else Bos (hoofd beleggingen PGGM) en Hélène Vletter van Dort (hoogleraar Bank- en effectenrecht aan de Erasmus Universiteit. Ze zijn er dus wel, die ‘topvrouwen’

Recycling van bekende mannen
Het lijkt zo simpel: benoem meer vrouwen en de bedrijfscultuur zal omslaan naar een meer open en sociale omgeving. Toch lukt het maar niet. Het probleem met mannen, zegt ‘old girl’ Trude Maas [voorzitter Opportunity in Bedrijf] en onder meer commissaris bij ABN Amro, ‘is dat ze elkaar tot het bittere eind blijven steunen. In het old boys network is kameraadschap belangrijker dan competenties. Als buitenstaanders – lees: vrouwen –  hieraan gaan morrelen, door bijvoorbeeld kritiek te leveren op de ingeslagen koers, schieten mannen in de verdediging. Ik zie dat als een teken van zwakte. Om de huidige crisis op te lossen, hebben we nu juist mensen met moed nodig.’
Toch komt dit type nieuwe bestuurder moeilijk bovendrijven, omdat ze niet one of the boys zijn, zegt Maas. Ze ziet het dagelijks om haar heen gebeuren. Op informele bijeenkomsten met topbestuurders wordt er druk gespeculeerd over de vraag: wie gaat Wouter Bos benoemen. ‘De argumenten die dan over tafel gaan om mensen af te serveren, daar denk ik soms het mijne van. Het typische mannelijke verdedigingsmechanisme treedt dan in werking.’

De praktijk blijkt inderdaad weerbarstig getuige de eerste benoemingen van de commissarissen bij Fortis/ABN Amro, ING en Aegon. De zes nieuwe commissarissen zijn allen  ‘old boys’.  Uitzondering is de benoeming van  Karla Peijs als commissaris bij Aegon. Maar zij geldt als ‘old girl’, vinden de dames, want het betreft een herbenoeming.

Hoezo onzichtbaar?
Vrouwen zijn te bescheiden, ze steken hun vinger niet op. Dat is hét bekende argument voor het ontbreken van vrouwen in de top. Günel kan het niet meer aanhoren. ‘Hoezo onzichtbaar? Die vrouwen staan voor hun neus. Ze zien ze niet staan omdat ze zoeken naar klonen van zichzelf.’

Hoewel het ‘masculiene’ denken hardnekkig blijkt, vindt Trude Maas de huidige discussie over diversiteit ‘bemoedigend’. ‘Onder druk wordt alles vloeibaar. Maar we moeten geen genoegen nemen met een paar vrouwelijke commissarissen. De veranderingen moeten in de bestuurskamer tot stand komen. Daar zou ik nu wel vrouwen willen zien die de moed hebben om te breken met de oude mechanismen uit het old boys network. ’

(Bron: Volkskrant, 23 december 2008 door:  )(code: 88-08)

Klik hier voor het nieuwsoverzicht

Tags: ABN Amro, Aegon, Amstelbridge, Angelien Kemna, ASML, bankwezen, bedrijfscultuur, benoemingen, Bercan Günel, competenties, diversiteit, diversiteitsbeleid, diversiteitsmanagement, diversity, Else Bos, financiële sector, Fortis Bank Nederland, glazen plafond, Hélène Vletter- van Dort, Karla Peijs, leiderschap, Marije Elkenbracht, Monika Milz, NIBC, old boys network, Opportunity in bedrijf, Pauline van der Meer Mohr, raden van bestuur, Shell, TNT, topvrouwen, Trude Maas, vrouwen, werving en selectie, Woman Capital, Wouter Bos